بخشنامه بسته حمایتی سازمان تامین اجتماعی در رونق تولید صادر شد

از سوی محمد شریعتمداری وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بخشنامه بسته حمایتی سازمان تامین اجتماعی در رونق تولید صادر شد. 

اجرای طرح رمز دوم یک‌بار مصرف بانک‌ها به تعویق افتاد

طرح رمز دوم یک‌بار مصرف که قرار بود از ابتدای خردادماه سال جاری اجرایی شود برای مدتی به تعویق افتاد و ممکن است روش آن تغییر کند.

 
غرفه کاتالوگ شو فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران سبیت روسیه

اتاق بازرگانی مشترک ایران و روسیه با همکاری اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان نرم افزار ایران در نظر دارد هیاتی راجهت بازدید از این نمایشگاه که از چهارم لغایت ششم تیر ماه سال جاری در مسكو برگزار می‌شود اعزام كند.

امكان حضور در هيات تجاري اعزامي به سبيت فراهم شد

اتاق بازرگانی مشترک ایران و روسیه با همکاری اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان نرم افزار ایران در نظر دارد هیاتی راجهت بازدید از این نمایشگاه که از چهارم لغایت ششم تیر ماه سال جاری در مسكو برگزار می‌شود اعزام كند

شرایط همکاری بانک کونلون چین با بازرگانان ایرانی اعلام شد

شرایط همکاری بانک کونلون چین با بازرگانان ایرانی اعلام شد

جزئیات بسته تهسیل واردات مواد اولیه اعلام شد

جزئيات بسته تسهيل واردات مواد اوليه اعلام شد          

تلگرام طلایی و هاتگرام از روی گوشی های اندرویدی پاک شدند

گوگل دو اپلیکیشن تلگرام طلایی (طلاگرام) و هاتگرام را به‌دلیل جاسوسی از اطلاعات شخصی کاربران از روی گوشی‌های اندرویدی پاک کرد.

 
 
کمیسیون استارتاپ‌ها به اتاق بازرگانی تهران اضافه می‌شود

رئیس اتاق بازرگانی تهران اعلام کرد کمیسیونی با موضوع استارتاپ‌ها، ازجمله کمیسیون‌هایی است که در دوره‌ی جدید کارش را آغاز‌ خواهد کرد.

طرح دو فوریتی مجلس برای تحریم اپل

نمایندگان مجلس در حال تدوین طرح دو فوریتی برای تحریم شرکت اپل توسط کشورهای اسلامی هستند.

اپلیکیشن های ایرانی باز هم در iOS مسدود شدند

محدودیت‌های جدید اپل باعث شده اپلیکیشن‌های ایرانی باز هم روی سیستم‌عامل iOS غیرفعال شوند.

امسال اینترنت گران نمی‌شود

رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی اعلام کرد امسال قیمت اینترنت در حوزه‌ی اینترنت ثابت و همراه افزایش پیدا نخواهد کرد.

 
یا مقلب القلوب و الابصار یا مدبرالیل و النهار

یا مقلب القلوب و الابصار یا مدبرالیل و النهار
یا محول الحول و الاحوال حول حالنا الی احسن الحال

برنامه‌ریزی و اهداف وزیر ارتباطات برای سال جدید

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با انتشار توییتی، از دستاوردهای مهم سال ۱۳۹۷ و برنامه‌ریزی و اهداف وزارت ارتباطات برای سال ۱۳۹۸ خبر داد.

 

ثبت «آنلاین» گوشی‌های مسافری در سامانه گمرک آغاز شد
ثبت «آنلاین» گوشی‌های مسافری در سامانه گمرک آغاز شد

گمرک ایران در اطلاعیه‌ای به مسافران و متقاضیان ثبت اطلاعات تلفن همراه مسافری اعلام کرد که ثبت گوشی‌های مسافری در سامانه رجیستری آنلاین شده و ضروری است متقاضیان ثبت گوشی‌های مسافری نکاتی را در نظر داشته باشند.

 

اعتقادی به قطع کردن فضای مجازی ندارم

وزیر ارتباطات تاکید کرد که اعتقادی به قطع کردن فضای مجازی ندارد.

 

تغییر قوانین برای کسب و کارهای نوپا

دبیر شورای عالی فضای مجازی کشور در آستانه فرارسیدن سالروز تأسیس این شورا از ساماندهی کسب و کارهای فضای مجازی با امضای تفاهم نامه با سازمان تأمین اجتماعی خبر داد.

چرا قیمت گوشی دوباره بالا رفت؟

داستان واردات گوشی تلفن همراه با استفاده از کارت ملی و ثبت در سامانه‌ی رجیستری، روشی بود که در ابتدا راه را برای وارد کردن گوشی‌های قاچاق به اسم مسافری باز کرد و بستن این سایت، بار دیگر موجب افزایش قیمت گوشی شد.

اپلیکیشن های ایرانی در iOS‌ مسدود شدند

محدودیت‌های اعمال شده از سوی اپل باعث شده بسیاری از اپلیکیشن‌های ایرانی روی گوشی‌های آیفون غیرفعال شوند.

*****اتاقى پويا، با ائتلاف براى فردا*****
سایت ثبت گوشی مسافری به زودی بسته می‌‌شود

مدیرکل فناوری اطلاعات ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز گفت: بسته شدن سایت ثبت گوشی مسافری از اول اسفند ماه صحت ندارد.

 

یونیسف به استارتاپ‌های ایرانی تسهیلات می‌دهد

صندوق نوآوری جهانی یونیسف از سرمایه‌گذاری بذری تا سقف ۱۰۰ هزار دلار در استارتاپ‌هایی خبر داد که در جهت ارتقای زندگی انسان‌ها تلاش می‌کنند.

 
پیش به سوی 5G/ نسل جدید ارتباطات منتظر ماست

وزیر ارتباطات در توییتر خود از اجرای فناوری 5G برای سال 98 خبر داد.

 

نهمین دوره انتخابات هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران

به فردا فکر کنید
▪ائتلاف برای فردا به عنوان برنده قاطع انتخابات پیشین اتاق بازرگانی با صدور بیانیه‌ای برای حضور در نهمین دوره انتخابات اتاق بازرگانی اعلام حضور کرد

 

بازارسازی برای شرکت‌های دانش بنیان در نمایشگاه جیتکس
حضور شرکت‌های ایرانی در جیتکس ارزان می‌شود
شروع پیش ثبت نام جیتکس 2018

برپایی پاویون رسمی جمهوری اسلامی ایران با مجوز سازمان توسعه تجارت ایران توسط شرکت همایش گستران ایماژ به انجام می رسد.

کاتالوگ جیتکس 2018 به فارسی ترجمه شد

کاتالوگ جیتکس 2018 بعنوان بزرگترین رویداد فناوری اطلاعات منطقه در راستای دسترسی آسان تر به اطلاعات به زبان فارسی ترجمه شد

پاویون جمهوری اسلامی ایران در سی و هشتمین نمایشگاه جیتکس

اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان نرم افزار ایران برپا می‌نماید

پاویون رسمی جمهوری اسلامی ایران در سی و هشتمین نمایشگاه جیتکس با مجوز سازمان توسعه تجارت ایران در مهرماه سال جاری برپا می‌شود.

تغییر کریدور ترانزیتی ایران و اروپا از مسیر ارمنستان
تغییر کریدور ترانزیتی ایران و اروپا از مسیر ارمنستان

پیش از برپایی این گردهمایی نیز، نشستی میان اعضای هیات ارمنستانی و دبیرکل اتاق تهران برگزار شد و طی آن دو طرف بر توسعه مناسبات حمل‌ونقل ریلی و جاده‌ای میان دو کشور تاکید کردند.

سرعت اینترنت خود را بسنجید

کاربران اسمارت فون ها با استفاده از برنامه «اینترنت اسپید» می توانند از سرعت ارسال و دریافت اطلاعات آگاهی پیدا کنند.

بومی سازی ۵G کلید خورد

رئیس پژوهشگاه فناوری اطلاعات وارتباطات از تدوین نقشه راه برای ورود به نسل پنجم تلفن همراه خبر داد

اندروید، راهکار بلک‌بری برای بازگشت به موفقیت

به نظر می رسد که شایعات مربوط به استفاده شرکت بلک بری از سیستم عامل محبوب اندروید، صحت داشته

مصوبات شورای گفت‌وگو و کمیته ماده 76 دائمی شد

ثمرات برنامه ششم توسعه برای بخش خصوصی به روایت معاون امور مجلس اتاق ایران

انتخاب

مشاور وزیر صنعت، معدن در امور بانوان بااعلام انتخاب "بانوی کارآفرین سال" در کشور برای نخستین بار، گفت: دومین "نمایشگاه توانمندسازی زنان در توسعه پایدار" 24 شهریورماه در نمایشگاه بین‌المللی تهران برگزار می‌شود.

عرضه 10 هزار اثر دیجیتال در بیست و هشتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران

"واعظیان"، مدیر بخش نشر دیجیتال بیست و هشتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، با اعلام حضور بخش «نشر دیجیتال» در نمایشگاه کتاب، از ظرفیت نشر دیجیتال برای تبدیل محتوای مکتوب به دیجیتال خبر داد.

Previous Next Play Pause
 بخشنامه بسته حمایتی سازمان تامین اجتماعی در رونق تولید صادر شد بخشنامه بسته حمایتی سازمان تامین اجتماعی در رونق تولید صادر شد
اجرای طرح رمز دوم یک‌بار مصرف بانک‌ها به تعویق افتاد اجرای طرح رمز دوم یک‌بار مصرف بانک‌ها به تعویق افتاد
غرفه کاتالوگ شو فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران سبیت روسیه غرفه کاتالوگ شو فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران سبیت روسیه
امكان حضور در هيات تجاري اعزامي به سبيت فراهم شد امكان حضور در هيات تجاري اعزامي به سبيت فراهم شد
شرایط همکاری بانک کونلون چین با بازرگانان ایرانی اعلام شد شرایط همکاری بانک کونلون چین با بازرگانان ایرانی اعلام شد
جزئیات بسته تهسیل واردات مواد اولیه اعلام شد  جزئیات بسته تهسیل واردات مواد اولیه اعلام شد
تلگرام طلایی و هاتگرام از روی گوشی های اندرویدی پاک شدند تلگرام طلایی و هاتگرام از روی گوشی های اندرویدی پاک شدند
کمیسیون استارتاپ‌ها به اتاق بازرگانی تهران اضافه می‌شود کمیسیون استارتاپ‌ها به اتاق بازرگانی تهران اضافه می‌شود
طرح دو فوریتی مجلس برای تحریم اپل طرح دو فوریتی مجلس برای تحریم اپل
اپلیکیشن های ایرانی باز هم در iOS مسدود شدند اپلیکیشن های ایرانی باز هم در iOS مسدود شدند
امسال اینترنت گران نمی‌شود امسال اینترنت گران نمی‌شود
یا مقلب القلوب و الابصار یا مدبرالیل و النهار یا مقلب القلوب و الابصار یا مدبرالیل و النهار
برنامه‌ریزی و اهداف وزیر ارتباطات برای سال جدید برنامه‌ریزی و اهداف وزیر ارتباطات برای سال جدید
ثبت «آنلاین» گوشی‌های مسافری در سامانه گمرک آغاز شد ثبت «آنلاین» گوشی‌های مسافری در سامانه گمرک آغاز شد
اعتقادی به قطع کردن فضای مجازی ندارم اعتقادی به قطع کردن فضای مجازی ندارم
تغییر قوانین برای کسب و کارهای نوپا تغییر قوانین برای کسب و کارهای نوپا
چرا قیمت گوشی دوباره بالا رفت؟ چرا قیمت گوشی دوباره بالا رفت؟
اپلیکیشن های ایرانی در iOS‌ مسدود شدند اپلیکیشن های ایرانی در iOS‌ مسدود شدند
*****اتاقى پويا، با ائتلاف براى فردا***** *****اتاقى پويا، با ائتلاف براى فردا*****
سایت ثبت گوشی مسافری به زودی بسته می‌‌شود سایت ثبت گوشی مسافری به زودی بسته می‌‌شود
یونیسف به استارتاپ‌های ایرانی تسهیلات می‌دهد یونیسف به استارتاپ‌های ایرانی تسهیلات می‌دهد
پیش به سوی 5G/ نسل جدید ارتباطات منتظر ماست پیش به سوی 5G/ نسل جدید ارتباطات منتظر ماست
نهمین دوره انتخابات هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران نهمین دوره انتخابات هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران
بازارسازی برای شرکت‌های دانش بنیان در نمایشگاه جیتکس بازارسازی برای شرکت‌های دانش بنیان در نمایشگاه جیتکس
حضور شرکت‌های ایرانی در جیتکس ارزان می‌شود حضور شرکت‌های ایرانی در جیتکس ارزان می‌شود
شروع پیش ثبت نام جیتکس 2018 شروع پیش ثبت نام جیتکس 2018
کاتالوگ جیتکس 2018 به فارسی ترجمه شد کاتالوگ جیتکس 2018 به فارسی ترجمه شد
پاویون جمهوری اسلامی ایران در سی و هشتمین نمایشگاه جیتکس پاویون جمهوری اسلامی ایران در سی و هشتمین نمایشگاه جیتکس
تغییر کریدور ترانزیتی ایران و اروپا از مسیر ارمنستان تغییر کریدور ترانزیتی ایران و اروپا از مسیر ارمنستان
سرعت اینترنت خود را بسنجید سرعت اینترنت خود را بسنجید
بومی سازی ۵G کلید خورد بومی سازی ۵G کلید خورد
اندروید، راهکار بلک‌بری برای بازگشت به موفقیت اندروید، راهکار بلک‌بری برای بازگشت به موفقیت
مصوبات شورای گفت‌وگو و کمیته ماده 76 دائمی شد مصوبات شورای گفت‌وگو و کمیته ماده 76 دائمی شد
انتخاب انتخاب "بانوی کارآفرین سال" برای نخستین بار در کشور
عرضه 10 هزار اثر دیجیتال در بیست و هشتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران عرضه 10 هزار اثر دیجیتال در بیست و هشتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران

آخرین اخبار

بریده جراید

رسانه

گالری تصاویر

اخبار اتاق ها

تبلیغات

شرکای رسانه



نابسامانی در حوزه تولید با کمبود تقاضا

آیا اقتصاد ایران رکود را پشت‌سر گذاشته و «روی ریل رونق» قرار گرفته است؟ آمار رشد اقتصادی سال گذشته می‌تواند پاسخی

مثبت به این سوال باشد، به‌ویژه با توجه به اقتصاد بحران‌زده و تحت فشاری که چهارسال پیش تحویل دولت یازدهم شد و به‌تدریج و به برکت سیاست‌های معقول، هم فشار تحریم‌ها کاهش یافت، هم تورم لجام‌گسیخته مهار شد و هم آرامشی به‌وجود آمد که شرط لازم برای رونق‌گیری اقتصاد بود.

اما در کنار این دستاوردهای مثبت، نشانه‌هایی هم وجود دارد که پایان یافتن رکود و آغاز یک دوره رونق را با تردید مواجه می‌سازد. کاهش «شاخص بهای تولیدکننده» و تداوم روند نزولی «تشکیل سرمایه ثابت ناخالص» از جمله این نشانه‌ها است. اما مهم‌تر از این آمار و ارقام، شکایت اکثریت قریب به اتفاق فعالان حوزه تولید از «کمبود تقاضا» برای کالاها و خدماتی است که تولید می‌کنند یا می‌توانند تولید کنند و البته کمبود فراگیر تقاضا برای کالاها و خدمات مختلف را قطعا می‌توان از نشانه‌های رکود و کسادی بازار دانست. اما آیا این گلایه‌ها واقعیت دارند؟ آیا به راستی بازار کشش کافی برای جذب کالاها و خدماتی که تولید می‌شوند یا با همین بنگاه‌های موجود می‌توانند تولید شوند، ندارد؟

پاسخ به این سوال با نگاهی به آمار مربوط به ظرفیت اسمی تولید و ظرفیت مورد استفاده، در صنایع مختلف کشور دستگیرمان می‌شود. آمار و اطلاعات موجود البته بر درستی گلایه بنگاه‌های تولیدی صحه می‌گذارند، اما در عین حال نشان از ریشه‌های عمیق‌تر و ساختاری مساله «کمبود تقاضا» در اقتصاد کشور ما نیز دارند.

به‌نظر می‌رسد طی دوره‌های رونق نفتی و شتابزدگی متولیان اقتصاد کشور در تزریق پول به اقتصاد به‌منظور ایجاد «جهش» اقتصادی، موجی از سرمایه‌گذاری‌های جدید تحقق یافت که عمدتا عواقب نامطلوبی در پی داشتند. یک نمونه از این موج‌ها، در جریان «طرح‌های زودبازده و اشتغال‌زا» پدیدار شد که حاصل آن ایجاد (یا گسترش ظرفیت) کارخانه‌هایی با فناوری قدیمی و گاه ماشین‌آلات مستعمل بود که طبعا نمی‌توانستند بهره‌وری قابل‌قبول و قیمت‌های رقابتی داشته باشند یا در ارتقای کیفیت کالاهای تولید شده بهبودی ایجاد کنند.

هرچه بود، آن سیاست‌های نسنجیده و بی‌اعتنا به مشکلات ساختاری اقتصاد، به ایجاد ظرفیت‌هایی برای تولید منجر شد که اکنون بازاری پیش روی خود نمی‌بیند و به‌صورت «ظرفیت‌های بلااستفاده» خود را نشان می‌دهد. نگاهی به ظرفیت‌های تولیدی موجود در صنایع مختلف و مقایسه آنها با درصدی از این ظرفیت که در حال حاضر و در عمل مورد استفاده قرار می‌گیرد، وضعیت شگفت‌آور و تاسف‌باری را به نمایش می‌گذارد.

به گفته مسوولان جهاد کشاورزی، در حال حاضر ظرفیت تولید مرغ گوشتی در کشور ما بیش از 3 میلیون تن در سال است. تولید مرغ گوشتی اما در حال حاضر از حدود 8/ 1 میلیون تن در سال بیشتر نیست. به‌عبارت دیگر در حدود 40 درصد از ظرفیت تولید گوشت مرغ، بلااستفاده مانده است. میانگین ظرفیت بلااستفاده در کارخانه‌های خوراک دام و طیور کشور بیش از 61 درصد، در روغن‌کشی‌ها 65 درصد، در کارخانه‌های آرد 65 درصد، در پودرهای شوینده حدود 50 درصد، در صنایع قند و شکر 50 درصد، در لبنیات صنعتی 55 درصد، در صنایع پلاستیک 60 درصد، در صنعت سیمان 30 درصد و در رب گوجه‌فرنگی بیش از 50 درصد است. این فهرست را می‌توان همچنان ادامه داد، اما افزودن بر این سیاهه، در تصویر کلی تغییری ایجاد نمی‌کند. در حقیقت تعداد صنایعی که با ظرفیتی نزدیک به ظرفیت واقعی‌شان فعالیت می‌کنند، انگشت شمار است. البته روشن است که آن روی سکه وجود ظرفیت اضافی در صنایع مختلف، آن هم در این ابعاد، کمبود تقاضا در بازار است.

در همین حال، نسبت نازل بهره‌گیری از ظرفیت‌های تولید، به معنای اتلاف منابع هنگفتی است که صرف این ظرفیت‌سازی‌ها شده و سرمایه‌های کشور را عملا هدر داده است. البته این واقعیت نیز باید گفته شود که در حال حاضر (در حقیقت از سال بحرانی 2008 به بعد) کمبود تقاضا به مساله‌ای جهانی تبدیل شده و کمتر کشوری را می‌توان یافت که از این معضل در امان مانده باشد. اما این هم واقعیتی است که عدم توازن میان ظرفیت تولید و تقاضای بازار در کمتر کشوری ابعادی در حد و اندازه‌های کشور ما دارد.

با توجه به مطالبی که گفته شد، دو سوال مهم نیاز به پاسخ دارند. اول اینکه عوامل پدیدآورنده این ناهمگونی شدید میان ظرفیت تولید با تقاضای بازار در کشور ما چه بوده‌اند؟ و چه باید کرد که در آینده، ظرفیت‌سازی‌ها با حساب و کتاب صورت گیرد، موازی‌کاری‌ها کاهش یابد و استفاده از فناوری‌های منسوخ و ماشین‌آلات قدیمی، سرمایه‌های کشور را به بیراهه سوق ندهد. سوال دوم این است که در شرایط کنونی، برای برطرف کردن یا تخفیف این ناهمگونی چه می‌توان کرد؟ چه نسخه‌هایی برای افزایش تقاضای موثر یا سامان دادن به بنگاه‌های تولیدی، پیش روی متولیان اقتصاد کشور قرار دارد؟

 

1- واقعیت امر این است که مجموعه‌ای از عوامل دست به دست هم داده‌اند تا چنین اوضاع آشفته‌ای در اقتصاد ما شکل بگیرد. سرمایه‌گذاری و اشتغالی که به‌دنبال می‌آورد، اقدامی است که همه متولیان اقتصاد کشور آن را ارج می‌نهند و از آن استقبال می‌کنند. تعداد «جواز تاسیس»‌هایی که در هر منطقه از کشور صادر می‌شود، نمره‌ای است که هرچه بزرگ‌تر باشد، نشان از موفقیت بیشتر متولیان اقتصادی آن منطقه دارد. در یکی از استان‌های کشور که کارخانه‌های تولید «خوراک دام و طیور» آن با کمتر از 40 درصد ظرفیت کار می‌کنند و به‌عبارت دیگر 60 درصد ظرفیت تولید آنها بلااستفاده است، هم‌اکنون مجوز احداث چند کارخانه دیگر صادر شده که برخی از آنها به زودی به مرحله تولید می‌رسند. در همین استان و البته در استان‌های مجاور، اگر باز هم داوطلبی برای راه‌اندازی یک واحد تولید خوراک دام، با همان فناوری قدیمی، وجود داشته باشد، صدور جواز تاسیس برای آن قطعی است. پاسخ سازمان جهاد کشاورزی به عریضه «شرکت تعاونی خوراک دام و طیور...» یکی از استان‌ها، در این زمینه به اندازه کافی گویا است: «صادرکنندگان مجوز کسب‌و‌کار اجازه ندارند به‌دلیل اشباع بودن بازار از پذیرش تقاضا و صدور مجوز کسب‌و‌کار امتناع کنند. امتناع از پذیرش مدارک و درخواست مجوز... مصداق اخلال در رقابت است.»

این پاسخ البته در یک اقتصاد مبتنی‌بر بازار بی‌منطق نیست. اما در اقتصادهای مبتنی‌بر بازار، بنگاه‌های ناکارآمد از این امکان برخوردارند تا بدون هتک حرمت و بی‌آنکه خانه‌خراب شوند، فعالیت خود را متوقف کنند و از بازار خارج شوند. اما با قانون منسوخ ورشکستگی در کشور ما، ناکارآمدها از خروج آبرومندانه از بازار محرومند و در نتیجه به جای آنکه «خون تازه» به کالبد تولید تزریق شود و «خون آلوده» از آن خارج شود، هر دو درهم مخلوط می‌شوند و بیماری همه را مبتلا می‌کند.

در عین حال، به‌نظر می‌رسد که بخشی از این ماجرا به تعبیری محدود از مفهوم «رقابت» مربوط می‌شود. از این دیدگاه تعداد کارخانه‌های بیشتر به معنای رقابت شدیدتر در میان تولیدکنندگان و در نتیجه تلاش بیشتر آنها در ارتقای کیفیت و افزایش بهره‌وری خواهد بود که کاهش هزینه تمام‌شده و قیمت فروش را به‌دنبال می‌آورد. اما این پیامدهای مثبت رقابت، در هر صنعت، قاعدتا حد و حدودی دارد. این حد و حدود، هرچه باشد، فراتر رفتن از آن به ضد خود بدل می‌شود. یکی از پیامدهای این نگرش به مفهوم رقابت، از دست رفتن «صرفه‌های مقیاس» است که از مهم‌ترین عوامل ارتقای بهره‌وری است. هرگاه بدانیم که ما با 613 واحد تولیدی فولاد و محصولات فولادی دارای پروانه بهره‌برداری و با ظرفیت اسمی تولید 62 میلیون تن، سالانه فقط 37 میلیون تن فولاد خام و محصولات فولادی تولید می‌کنیم، (درحالی‌که در کره‌جنوبی که 5 واحد تولید فولاد دارد، در سال 2015، فقط در 2 واحد آنها بیش از 116 میلیون تن فولاد خام و محصولات فولادی تولید شده است)1 نقش «صرفه‌های مقیاس» در اقتصاد جهانی‌شده امروز دستگیرمان می‌شود.2

در این اقتصاد جهانی‌شده، رقابت باید در مفهومی گسترده‌تر از مرزهای ملی مورد توجه قرار گیرد. تا آنجا که به کالاها و خدمات «قابل مبادله» مربوط می‌شود، تولیدات داخلی هر کشور باید از حداقلی از کیفیت برخوردار باشند و هزینه تمام شده و قیمت آنها نیز باید قرابتی با قیمت‌های جهانی داشته باشد تا بتوانند در بازار داخلی خودشان دوام بیاورند (رقابت در بازارهای خارجی که بماند). سیاست‌های حمایتی (تعرفه، یارانه...) می‌توانند تا اندازه‌ای به بقای تولیدکننده داخلی کمک کنند؛ اما این حمایت‌ها نیز حد و حدودی دارد که فراتر رفتن از آن، اختلالات و زیان‌های سنگینی در پی خواهد داشت.

یک راه‌حل برای این معضل، ترغیب و حمایت از بنگاه‌ها برای بهره‌گیری از صرفه‌های مقیاس است که استفاده از فناوری و سرمایه فیزیکی کارآمد را تسهیل می‌کند. (مثلا از طریق مساعدت دولت در فرآیند ادغام بنگاه‌ها). راه دیگر تشویق و حمایت از بنگاه‌های کوچک و متوسطی است که با فناوری پیشرفته و مدیریت کارآمد فعالیت می‌کنند و به برکت بهره‌وری بالا، هم می‌توانند با محصولات مشابه وارداتی رقابت کنند و هم در بازارهای خارجی عرض اندام کنند. تجربه کشورهای صنعتی نشان می‌دهد که از میان همین بنگاه‌های کوچک و متوسط کارآمد با فناوری پیشرفته است که غول‌های صنعتی پدید آمده‌اند و صرفه‌های مقیاس را نیز بر دیگر امتیازات خود افزوده‌اند.

متاسفانه در تدوین قوانین و مقررات، در صدور مجوزها و حتی در پرداخت تسهیلات، کمتر به این نکته‌ها توجه شده است. پیامد این غفلت، (البته در کنار باج و خراج سنگینی که در کشور ما به تولید تحمیل می‌شود)، انبوه کارخانه‌هایی هستند که فناوری قدیمی، ماشین‌آلات مستعمل و لاجرم بهره‌وری نازلی دارند، رقابت‌پذیر نیستند و زیر بار بدهی‌های روزافزون و بیمناک از اعلام ورشکستگی، لنگ‌لنگان به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

2- سوال دوم به راهکارهای حل معضل کمبود تقاضا و بنگاه‌های ناکارآمد مربوط می‌شود. در شرایطی که توصیف شد، چه می‌توان کرد تا عدم توازن موجود میان ظرفیت تولید با تقاضای موثر در کشور ما تعدیل شود. این سوالی است که در بخش دوم این مقاله به آن خواهیم پرداخت.

 پی نوشت‌ها

1- بد نیست این واقعیت را هم بدانیم که در حال حاضر 832 واحد جدید تولید فولاد و محصولات فولادی، با ظرفیت اسمی 158 میلیون تن نیز در دست اجرا داریم. با بهره‌برداری از این واحدهای جدید، ظرفیت اسمی تولید فولاد کشور 5/ 3 برابر می‌شود!

2- در صنعت سیمان هم با پدیده مشابهی مواجهیم. در کشور ما 73 واحد تولید سیمان با ظرفیت اسمی سالانه 80 میلیون تن، در سال 94 در حدود 59 میلیون تن سیمان و کلینکر تولید کرده‌اند؛ در‌حالی‌که در کره‌جنوبی با 10 واحد تولیدی، سالانه 94 میلیون تن سیمان و کلینکر تولید می‌شود. در همین حال، ما واحدهای جدیدی با ظرفیت اسمی 125 میلیون تن نیز در دست ساخت داریم.







تماس با ما


اطلاعات تماس

آدرس: تهران، خیابان ولیعصر، بازار رضا، طبقه دوم، واحد 203
تلفن: 66975226-021
فکس: 66412014-021
JoomShaper